काठमाडौं, २०८३ असोज १६ गते।

नेपाल सरकारले सम्भावित हिमताल विस्फोटजन्य बाढी (GLOF) को जोखिम न्यूनीकरण गर्न देशका चार जोखिमयुक्त हिमतालको पानीको सतह घटाउने योजना अघि बढाएको छ।

सरकारले थुलागी, लोअर बरुण, लुम्डिङ त्सो र हङ्गु–२ हिमताललाई प्राथमिकतामा राखेर पानीको सतह घटाउने तयारी गरेको हो। यी हिमतालहरू समुद्री सतहबाट करिब ४ हजार ५० मिटरदेखि ५ हजार ४८३ मिटरसम्मको उचाइमा रहेका छन्।

सरकारका अनुसार विस्तृत अध्ययन तथा डिजाइनको काम चालु आर्थिक वर्षभित्र सुरु गर्ने योजना छ। अध्ययनपछि हिमतालको पानीलाई नियन्त्रित रूपमा नजिकका नदीमा निकास हुने गरी संरचना तथा नहर निर्माण गरिनेछ। पानीको सतह घटाउने काममा नियन्त्रित निकासका लागि गेटयुक्त संरचनासमेत प्रयोग गर्ने तयारी छ।

परियोजनाअन्तर्गत हिमतालको पानीको सतह घटाउनेसँगै सेन्सर जडान, बाढी पूर्वानुमान तथा पूर्वसूचना प्रणाली विकास र जोखिममा रहेका समुदायको तयारीलाई समेत समेटिनेछ। सम्पूर्ण पानी घटाउने काम पूरा हुन करिब छ वर्षसम्म लाग्न सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यस परियोजनाका लागि हरित जलवायु कोष (GCF), संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (UNDP) र नेपाल सरकारबाट आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग जुटाइनेछ। नेपालमा यसअघि त्सो रोल्पा र इम्जा हिमतालको पानीको सतह घटाउने काम भइसकेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार हिमतालहरू तीव्र रूपमा बढ्दै जानु, हिमनदी पग्लिनु तथा हिमाली क्षेत्रमा पहिरो र हिमपहिरोको जोखिम रहनुले हिमताल विस्फोटजन्य बाढीको सम्भावना बढाउन सक्छ। त्यसैले जोखिमयुक्त हिमतालको नियमित निगरानी र पूर्वसूचना प्रणालीलाई समेत प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

स्रोत: रोयटर्स, यूएनडीपी
मिति: २०८३ असोज १६ गते